Parafia rzymskokatolicka pod wezwaniem Błogosławionej Karoliny w Tarnowie

  • ABSOLUCJA - (rozgrzeszenie) udzielane przez kapłana w sakramencie pokuty odpuszczenie grzechów.
  • ADORACJA - oddanie czci, uwielbienie, uniżenie się przed Bogiem, hołd oddawany Bogu.
  • AKOLITA - posługujący w liturgii (przygotowuje ołtarz i dary ofiarne oraz pomaga w Rozdawaniu Komunii św. i udzielaniu Komunii chorych).
  • AKULITKI - lichtarze z płonącymi świecami używane w czasie czytania Ewangelii oraz w procesjach niesione obok krzyża.
  • ALBA - długa, biała spodnia szata liturgiczna (kapłana i służby liturgicznej w czasie liturgii) ,symbolizująca łaskę chrztu św.
  • ALUMN - student Seminarium Duchownego (częściej używa się określenia kleryk).
  • AMBONA - miejsce do czytań biblijnych oraz wygłaszania homilii (kazań), dziś najczęściej pulpit zwany ambonką usytuowany w prezbiterium.
  • AMPUŁKI - są to naczynia liturgiczne w kształcie małych dzbanuszków w których podaje się wino i wodę do mszy św.
  • ANIOŁ PAŃSKI - modlitwa odmawiana rano, w południe i wieczorem dla uczczenia Wcielenia Bożego i macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny.
  • ANTYFONA - refren rozpoczynający i kończący psalm w liturgii godzin, używany też podczas Mszy św. i w nieszporach.
  • APOKRYFY - księgi wczesnochrześcijańskie tematycznie związane z Pismem św. (często zawierają opisy z życia Pana Jezusa).
  • APOSTOLAT - urząd głoszenia Ewangelii i posługa sakramentalna (duchownego), w przypadku świeckich - czynne zaangażowanie w Kościele poprzez przykład życia i modlitwę.
  • APSYDA - półkolista wnęka w ścianie kościoła lub kaplicy, zwykle w niej miejsce na tabernakulum lub krzesła dla kapłana.
  • ARCHIDIECEZJA - jednostka terytorialna administracji kościelnej.
  • ARCYBISKUP - tytuł biskupa stojącego na czele archidiecezji (metropolii).
  • ASPERSJA - liturgiczne pokropienie wiernych wodą święconą jako przypomnienie chrztu, jego skutków i zobowiązań.
  • ASYSTA - diakon lub dwaj diakoni towarzyszący biskupowi bądź kapłanowi w uroczystej celebracji.
  • AUREOLA - koło otaczające głowy świętych (symbolizujące świętość).
  • BALDACHIM - ozdobny daszek lub ozdobna osłona z materiału nad godnymi czci miejscami i osobami, przede wszystkim jako osłona niesiona nad Najświętszym Sakramentem.
  • BAPTYSTERIUM - wolno stojąca kaplica chrzcielna lub element dawnych kościołów biskupich, w kościołach parafialnych przeważnie tylko chrzcielnica.
  • BAZYLIKA - w sensie architektonicznym - kościół wielonawowy (nawa główna wyższa od naw bocznych), basilica minor - tytuł nadawany znaczniejszym kościołom.
  • BEATYFIKACJA - uznanie za błogosławioną, osobę zmarłą w opinii świętości (poprzedzone procesem beatyfikacyjnym).
  • BIBLIA - Pismo Święte - zbiór ksiąg napisanych pod natchnieniem Ducha Świętego zawierających słowo skierowane do ludzi przez Boga.
  • BIERZMOWANIE - sakrament wtajemniczenia chrześcijańskiego, w którym człowiek otrzymuje w szczególny sposób Ducha Świętego.
  • BINACJA - dwukrotne odprawianie Mszy św. jednego dnia (prawa binacji udziela Biskup).
  • BIRET - nakrycie głowy duchownych katolickich.
  • BISKUP - zwierzchnik Kościoła lokalnego (diecezji), który przewodniczy wspólnocie wiernych mocą bezpośredniego apostolskiego pełnomocnictwa.
  • BŁOGOSŁAWIEŃSTWO - życzenie uzyskania specjalnej przychylności Bożej dla jednostki, wspólnoty lub rzeczy przez odpowiednie słowa i towarzyszące im gesty sakralne, modlitwa nad rzeczą lub osobą w celu uproszenia pomocy od Boga.
  • BREWIARZ - księga do odprawiania modlitwy uświęcenia dnia (liturgii godzin) przez duchownych i świeckich.
  • BURSA - sztywna torebka do zawieszenia na szyi, na naczynie z Komunią chorych.
  • CARITAS - czynne praktykowanie chrześcijańskiej miłości bliźniego lub organizacja dobroczynna działająca w Kościele.
  • CELEBRANS - osoba przewodnicząca zgromadzeniu liturgicznemu (najczęściej kapłan).
  • CEREMONIARZ - osoba przygotowująca i koordynująca różne posługi oraz dbająca o spokojny, harmonijny przebieg uroczystości.
  • CHORAŁ - oficjalny śpiew Kościoła (jednogłosowy), lub księga zawierająca śpiewy liturgiczne.
  • CHRZEST - pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, uwalnia od grzechu pierworodnego i wszystkich innych grzechów i włącza do Kościoła.
  • CHRZEŚCIJAŃSTWO - religia założona przez Jezusa Chrystusa. W ciągu wieków swej historii rozpadło się na: Katolicyzm, Prawosławie, Protestantyzm.
  • CIEMNICA - miejsce w kościele gdzie przechowuje się Najświętszy Sakrament w noc z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek.
  • CINGULUM - pasek służący do przepasywania alby, element stroju liturgicznego.
  • CREDO - wyznanie wiary (łac. credo - wierzę).
  • CUSTODIA (kustodia) - naczynie, w którym przechowuje się Najświętszą Hostię do wystawienia w monstrancji.
  • CYBORIUM - puszka (naczynie) do przechowywania Eucharystii pod postacią chleba.
  • DARY OFIARNE - rzeczy i akty wewnętrzne, które człowiek składa Bogu w czasie Mszy św. Przede wszystkim są to dary chleba i wina, które oznaczają wszelką ofiarę człowieka.
  • DZWONKI OŁTARZOWE - pojawiły się w liturgii w wieku XIII, zwracają uwagę wiernych na zmianę postawy liturgicznej, zwołują lud i wielbią dźwiękiem Boga.
  • HOMILIA - (kazanie) jest to słowo kapłana skierowane do wiernych na tle usłyszanych czytań biblijnych.
  • HYMN - uroczysta pieśń śpiewana na cześć Boga lub świętych.
  • KIELICH - jest to naczynie liturgiczne w którym w czasie mszy św. składa się wino do konsekracji.
  • KOMŻA - krótsza szata liturgiczna, zawsze koloru białego; od IX wieku strój ministranta.
  • KUSTODIA - jest to mała puszka, w niej przechowuje się Najświętszą Hostię przeznaczoną do monstrancji.
  • LEKCJONARZ - księga zawierająca czytania biblijne na poszczególne dni w roku.
  • MINISTRANT - członek ludu Bożego, który w czasie sprawowania liturgicznych obrzędów spełnia posługę pomocniczą w sposób określony przepisami Kościoła.
  • MONSTRANCJA - przedmiot liturgiczny w którym umieszcza się Hostię celem adoracji lub procesji.
  • ODPUST PARAFIALNY - uroczystość, w której parafia w sposób szczególny czci swego Patrona.
  • OŁTARZ - jest to stół na którym składa się Najświętszą Ofiarę i przy którym rozdziela się Ciało Pańskie.
  • ORACJA - uroczysta modlitwa odmawiana przez kapłana w imieniu wiernych.
  • ORNAT - wierzchnia ozdobna szata liturgiczna kapłana odprawiającego Mszę św.
  • PALKA - służy do nakrycia kielicha mszalnego; kwadratowy kawałek usztywnionego płótna.
  • PASCHAŁ - świeca symbolizująca Zmartwychwstałego Chrystusa.
  • PASTORAŁ - ozdobna laska używana przez biskupa jako symbol posługi pasterskiej otrzymanej od Chrystusa.
  • PATENA - naczynie liturgiczne, na którym składa się w czasie Mszy św. chleb do konsekracji.
  • PREZBITERIUM - część kościoła, w której znajduje się ołtarz główny.
  • PROCESJA - uroczysty pochód religijny połączony ze śpiewem.
  • RESPONSORIUM - powtarzane wersety psalmu stanowiące odpowiedź człowieka na Słowo Boże.
  • SANCTISSIMUM - łacińska nazwa Najświętszego Sakramentu.
  • SŁUŻBA LITURGICZNA - zespół ludzi, chłopców i dziewcząt, którzy w czasie sprawowania liturgicznych obrzędów spełniają posługę w sposób określony przepisami Kościoła.
  • STUŁA - część stroju liturgicznego - znak władzy kapłańskiej.
  • ŚWIĄTYNIA - miejsce gdzie Bóg jest szczególnie obecny i czczony.
  • TABERNAKULUM - miejsce w kościele, w którym przechowuje się Najświętszy Sakrament.
  • WELON NA KIELICH - tkanina (chusta), którą nakryty jest kielich do momentu przygotowania darów ofiarnych; ponownie kielich nakrywa się tym welonem po Komunii św.
  • WIERNOŚĆ SŁOWU - dobry ministrant to taki który w życiu codziennym dotrzymuje Panu Bogu i ludziom obiecanego słowa.
  • WODA ŚWIĘCONA - jest wodą pobłogosławioną przez kapłana, przeznaczoną do czynności liturgicznych.

 

KOLORY LITURGICZNE:

  • Biały - kolor radości:
    • Boże Narodzenie i okres Bożego Narodzenia;
    • Uroczystość Zmartwychwstania i okres Wielkanocny;
    • Święta ku czci Chrystusa;
    • Święta ku czci Świętych (którzy nie byli męczennikami).
  • Czerwony - kolor krwi, ognia, miłości, królewski:
    • Niedziela Palmowa;
    • Wielki Piątek;
    • Uroczystość Zesłania Ducha Świętego;
    • Święta ku czci Świętych Męczenników.
  • Fioletowy - kolor pokuty i żałoby:
    • okres Adwentu;
    • okres Wielkiego Postu;
    • podczas mszy św. pogrzebowych.
  • Zielony - kolor nadziei i życia:
    • w niedziele zwykłe;
    • dni powszednie okresu zwykłego w ciągu roku.
  • Różowy - kolor radości wśród pokuty:
    • III Niedziela Adwentu;
    • IV Niedziela Wielkiego Postu.

diecezja tarnowska grayscalecentrum jp ii grayscalefundacja dnt grayscalecaritas grayscaleopoka grayscalerdn malopolska grayscalekai grayscalegosc niedzielny grayscaletygodnik niedziela grayscalebiblia tysiaclecia grayscalekatechizm kk grayscale